Radboudumc Nijmegen (december 2017)

Wanneer komt iemand in aanmerking voor een CI?

Volwassenen: Criteria: aantal dB gehoorverlies, percentage spraakverstaan met hoortoestel, andere criteria zoals persoonlijke kenmerken.
We gaan uit van iemands individuele mogelijkheden en zoeken naar de optimale hooraanpassing voor dat moment. Hierbij speelt de mate van communicatienood mee. Qua spraakverstaanscores houden we in de regel een score van <70% (NVA woordenlijsten) aan. Andere criteria die meespelen zijn o.a.: De mate van communicatienood, snelheid van de afname van het gehoor, bijkomende beperkingen zoals b.v. een verminderde visus, sociale situaties, psychische factoren etc. Er wordt multidisciplinair naar het individu gekeken, we leveren hierbij zorg op maat. Er is geen leeftijdgrens (wel afhankelijk van comorbiditeit en cognitieve vaardigheden). Bij plotsdoofheid en meningitis hanteren we een spoedprocedure.

Kinderen: Bij jonge kinderen of meervoudig beperkte kinderen waarbij spraakverstaan niet te meten is, wordt als audiologisch criterium een verlies van groter dan 80 dB op 2 en 4 kHz gehanteerd. Indien meetbaar; wanneer bij spraakverstaan op 70 dB een score van onder de 75% behaald wordt komt een kind audiologisch in aanmerking voor CI. In aanvulling op het audiologische criterium worden onder andere de communicatiemogelijkheden en leerbaarheid van het kind, en de mogelijkheden van ouders en omgeving, meegewogen of CI geïndiceerd is en zo ja, op welke aspecten de begeleiding gericht moet worden.

Hoeveel tijd zit er gemiddeld tussen aanmelding en operatie?

Gemiddeld zit tussen aanmelding en operatie een periode van 3 tot 6 maanden. In geval van spoed is CI snel te plaatsen, in geval van een wens van ouders kan een ruimere periode voorafgaand aan de operatie worden gerealiseerd.

(zie ook: Wachtlijsten CI Centra)

Welke merken CI worden er geplaatst?

Volwassenen: Cochlear/ Advanced Bionics / Med-El

Vanuit een wetenschappelijk onderzoek wordt het system van Oticon Medical toegepast. Op basis van de verkregen resultaten uit dit onderzoeken bepalen we of Oticon Medical een vierde merk zal gaan worden.

Kinderen: Cochlear/ Advanced Bionics / Med-El

Hoe ziet het voortraject eruit?

Volwassenen: Vooraf worden een aantal vragenlijsten ingevuld. Daarna volgt een uitgebreide audiometrie, poli bezoek bij KNO arts en een intakegesprek. Op basis daarvan wordt bepaald of het traject wordt vervolgd. Daarna volgt beeldvorming (MRI en/of CT), een evenwichtsonderzoek en een gesprek met de logopedist (revalidatietherapeut), psycholoog (indien nodig) of maatschappelijk werker. Eventueel brengen we de kandidaat in contact met een CI-drager. Er volgt een uitgebreide voorlichting over de beschikbare typen CI. Als alle uitslagen binnen zijn worden deze besproken door een multidisciplinair team. Hier volgt een advies op. Bij een positief advies beslist de patiënt of hij/zij geopereerd wil worden. Na het besluit volgt een preoperatieve screening bij de anesthesist en een gesprek met de chirurg die de operatie gaat uitvoeren. Soms is een aanvullend consult bij bv een geriater of cardioloog nog noodzakelijk.

Kinderen: Indien aanwezig worden relevante gegevens van andere instanties opgevraagd. De eerste afspraak is met de coördinerend arts. Na deze intake vindt een audiologisch onderzoek plaats. Vervolgens vindt een onderzoek naar auditieve en communicatieve mogelijkheden van het kind plaats (logopedisch onderzoek en indien nodig aanvullend audiologisch/psychologisch onderzoek). Daarna volgt beeldvorming (MRI en/of CT) en een evenwichtsonderzoek. Uiteindelijk wordt een advies geformuleerd door de multidisciplinaire indicatiestellingscommissie.

Hoe ziet de revalidatie eruit?

Volwassenen: Er is een basisschema met een zestal revalidatiedagen die bestaan uit een combinatie van afstellen van het systeem en hoortrainingen. 3 à 4 weken na de operatie volgt de aansluiting en eerste afregeling. Er wordt uitgebreid aandacht besteed aan de uitleg van de kit. Wat zit erin en hoe werkt het. We starten de revalidatie met groepjes van 3 à 4 personen. Afhankelijk van het niveau van de patiënt wordt getraind van discriminatie naar identificatie van geluiden en spraak. Wanneer spraakverstaan goed lukt, wordt ook geoefend met het voeren van telefoongesprekken en het beluisteren van muziek etc.

De eerste drie weken is er iedere week één revalidatiedag (met hoortraining, afstelling etc.). Daarna volgen terugkomdagen (halve dagen) waarin ook weer afregelingen c.q. hoortrainingen zijn. Deze plannen we na 1 maand, 6 maanden en 12 maanden. Maar ook hier passen we maatwerk toe: ontwikkelt het spraakverstaan zich bijzonder snel dan laten we in overleg wel eens een terugkomdag vervallen. Wanneer iemand meer begeleiding nodig heeft plannen we extra dagen/momenten in. Met name bij prelinguaal dove volwassenen duurt de revalidatieperiode vaak langer dan 12 maanden.

Kinderen: De revalidatie begint met drie halve dagen waarin gestreefd wordt naar het verkrijgen van een betrouwbare afregeling. De instelling van de apparatuur wordt begeleid door een vaste audioloog en revalidatietherapeut. De gezinsbegeleiding, leerkracht of ambulant begeleider wordt in overleg met de ouders, uitgenodigd om aan te sluiten.

Vervolgens worden er in principe elke 3 maanden vervolgafspraken gepland. De revalidatie is individueel maar er zijn 2 a 3 gezinnen tegelijk aanwezig in het centrum.

Hoe ziet de nazorg eruit?

Volwassenen: Bij normaal verloop van het revalidatietraject beëindigen we na 1 jaar de revalidatie en gaan we over op de nazorgfase. In principe volgt elke 2,5 jaar een controle. Er is dan een fitting en er is onderhoud van het systeem. Na 5 jaar is de upgrade naar een nieuwe processor.

Bij problemen tussendoor kan een aparte afspraak gemaakt worden, zowel bij ons Servicepunt als het gaat om onderdelen, als voor een afregeling en/of therapeutisch bezoek.

Op dit moment worden patiënten niet allemaal opgeroepen voor 2,5 jaar bezoek. Afspraken verlopen grotendeels op verzoek van de cliënt. We ontwikkelen momenteel een nieuwe werkwijze waarmee we goede zorg kunnen blijven borgen.

Kinderen Afregeling wordt jaarlijks geoptimaliseerd. Verder wordt er onderzoek verricht naar de auditieve mogelijkheden. Er wordt eveneens uitgebreide informatie verstrekt over de werking en toepassing van (rand)apparatuur. Elke 5 jaar komt het kind in aanmerking voor een upgrade van de processor. De revalidatietherapeut begeleidt de ouders in het keuzeproces van de apparatuur. Daarnaast wordt op belangrijke ontwikkelingsmomenten uitgebreid onderzoek verricht naar de effecten van CI op luistervaardigheden, auditief geheugen, taal, schoolse, sociale en psychische ontwikkeling. Deze evaluatieonderzoeken worden gepland in de peuter en kleuterleeftijd, bij aanvang van het leesproces, bij keuze voor middelbare school, in de puberteit en in de adolescentie. Hierdoor kan in deze cruciale ontwikkelingsfasen het begeleidingsadvies bijgesteld worden.

Besteden jullie tijdens de revalidatie aandacht aan:

muziek 'leren' luisteren ja
telefoneren ja
functionaliteit CI ja
aanvullende hoorhulpmiddelen (solo, ringleiding, MT-stand etc.) ja

Anders, namelijk:

Volwassenen: Lotgenotencontact;

Kinderen: Er wordt geadviseerd ten aanzien van muziek 'leren' luisteren, telefoongebruik, functionaliteit CI en aanvullende hoorhulpmiddelen (solo, ringleiding, MT-stand etc.). Ook wordt lotgenotencontact gefaciliteerd.

In de revalidatie en langetermijnbegeleiding is er samenwerking met en wordt er informatie en concrete kindgerichte advies gegeven aan gezinsbegeleidingen, peuterspeelzalen / kinderdagverblijven, scholen, logopedisten, ambulant begeleidingsdiensten en dergelijke.

Hoe kunnen patiënten jullie bereiken?

telefonisch ja binnen kantoortijden
SMS incidenteel binnen kantoortijden
op bezoek ja binnen kantoortijden
e-mail ja binnen kantoortijden

Binnen welke termijn reageren jullie op vragen van de klant?

Responstijd: Zo spoedig mogelijk. Meestal dezelfde werkdag of de werkdag erna. Het is ook afhankelijk van de urgentie van het probleem.

Hoe is de technische ondersteuning bij problemen met het CI geregeld?

We hebben een servicepunt technische ondersteuning. We hebben altijd processoren voor omruiling bij defecten. Wordt er gemaild of gebeld en er is sprake van een storing in het CI dan gaan we kijken of het technisch is. We lossen het telefonisch op (indien mogelijk) of er wordt een afspraak bij het servicepunt gemaakt. Soms sturen we ook de spullen op.

Na hoeveel jaar krijgt de klant een nieuwe processor?

Volwassenen: 5 jaar en dit gaat automatisch. Men mag de oude processor houden.

Kinderen: Standaard na 5 jaar. Wanneer een kind sequentieel een tweede CI heeft gekregen, plannen we de vervanging van de processor voor beide CI’s tegelijkertijd (voor de eerste CI kan dat dan iets later zijn dan die 5 jaar (bijvoorbeeld 6) voor de andere wat korter (bijvoorbeeld 4 jaar). We beogen hiermee te zorgen dat kinderen twee dezelfde typen processoren gebruiken.

Hoe gaat het CI team om met het verstrekken van reserveonderdelen? Moet de klant hiervoor betalen of is het gratis?

De zendspoel lijkt het niet goed meer te doen, vervanging gratis
De oplaadbare batterij is kwijtgeraakt, nieuwe betalen
De oplaadbare batterij laadt niet meer goed op, vervanging gratis indien binnen garantie
De kabeltjes zijn kapot, vervanging gratis