Problemen bij het Universitair Medisch Centrum Utrecht

Logo UMC Utrecht
Woensdag 2 maart heeft tv-programma Zembla uitgebreid aandacht besteed aan problemen op o.a. de afdeling KNO van het Universitair Medisch Centrum (UMCU). OPCI is, net als waarschijnlijk vele kijkers en (toekomstig) CI-dragers, erg geschrokken van de uitzending.

In de Zembla-uitzending kwam naar voren dat bij vijf van in totaal negen kinderen bij wie in het UMCU in november 2014 een tweede CI was geplaatst, dit niet naar behoren is verlopen. De negen kinderen waren vanuit het Erasmus Medisch Centrum doorverwezen naar UMCU, omdat het Erasmus geen capaciteit meer had dat jaar om nog nieuwe CI’s te plaatsen.

Bij de vijf kinderen zijn de volgende zaken voorgevallen:

  • De operateur heeft voorafgaand aan de operatie niet met de patiënt en/of ouders gesproken, de chirurg is niet langs geweest voor de ingreep;
  • De operaties zouden zijn uitgevoerd door minder ervaren operateurs, onder supervisie van een ervaren operateur. De manier waarop de supervisie is uitgevoerd komt niet goed aan het licht en wordt door Zembla en het UMCU verschillend uitgelegd;
  • Er wordt in Utrecht een andere methode van opereren gebruikt dan de standaardmethode.

Uiteindelijk moest bij deze vijf kinderen het CI opnieuw worden geplaatst. Zembla baseert zich voor de uitzending op het verhaal van de patiënten en een calamiteitenrapport van het UMCU zelf.

Externe deskundigen constateren fouten
Tijdens de uitzending van Zembla werd door verschillende deskundigen op deze voorvallen gereageerd. Volgens Marcel Daniëls van de Federatie Medisch Specialisten is het niet goed wanneer een chirurg niet kennismaakt met de patiënt voorafgaand aan de operatie. Ook zegt hij met zijn organisatie juist te hameren op een open cultuur, waarin gesproken kan worden over fouten en calamiteiten. Bij twijfel of iets een calamiteit is, zou dit altijd als zodanig gemeld moeten worden bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg, om van te leren in het betreffende ziekenhuis en in Nederland.

Hoogleraar Patiëntveiligheid Jan Klein van de TU Delft meent dat de wil om almaar efficiënter te werken, ten grondslag ligt aan de gemaakte fouten. Volgens Klein zijn er in deze situatie risico’s voor de patiëntveiligheid genomen om de implantatieprocedure zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Erwin Offeciers, KNO-afdelingshoofd van het Sint Augustinus Ziekenhuis in Antwerpen is uiterst kritisch op de door het UMCU gehanteerde operatietechniek bij implantatie. Offeciers is een autoriteit op het gebied van cochleaire implantatie, die al meer dan 1000 implantaties heeft uitgevoerd. Volgens hem is de in Utrecht gebruikte methode weliswaar sneller is, maar is het veel moeilijker om goed zicht te hebben op het operatieveld en hoe de elektrode in het slakkenhuis wordt gebracht. De Utrechtse methode geeft ook niet minder complicaties, Offeciers ziet daarom geen reden deze methode te gebruiken.

Tenslotte zegt Marc van der Schroeff, KNO-arts in het Erasmus MC, dat hij het betreurt dat zij in 2014 de patiënten hebben doorverwezen naar het UMCU.

Reactie UMCU
Het UMCU wilde niet in de uitzending van Zembla reageren, of na afloop een reactie geven op het vertoonde. Voor de uitzending stuurde het ziekenhuis een persverklaring, waarin zij stelt “dat onze zorg pas goed is, als onze patiënten die als goed ervaren.” Volgens het ziekenhuis baseert Zembla zich op een voorlopige versie van het calamiteitenrapport, niet de juiste versie die naar de Inspectie is gestuurd. Verder zegt het UMCU, ook naar aanleiding van de eerdere Zembla-uitzending waardoor de KNO-afdeling in opspraak raakte, inmiddels al verbeterpunten te hebben doorgevoerd op het gebied van kwaliteitscontrole en het melden van misstanden.

Wat betekent dit voor OPCI, en voor u?
De uitzending heeft ons geschokt en roept veel vragen op. OPCI heeft het UMCU om een reactie gevraagd. Het is ons bijvoorbeeld nog onbekend of Utrecht nog altijd de ‘afwijkende’ methode van opereren gebruikt en of er inmiddels verbeteringen zijn doorgevoerd. OPCI zal op korte termijn met het UMCU in gesprek gaan.

Naast de vragen die we voor het UMCU hebben, zullen we onze vragen ook voorleggen aan het CI-ON (het overleg van alle CI centra in Nederland). Wij vinden het belangrijk dat er gezamenlijk wordt gekeken hoe deze problemen in de toekomst kunnen worden voorkomen. We zullen kritisch kijken of er in de Veldnorm of in het visitatiehandboek aanpassingen gedaan moeten worden.

Een toenemende druk vanuit de zorgverzekeraars op de ziekenhuizen zorgt ervoor dat er continue gezocht wordt naar manieren om efficiënter te werken. Dit mag echter nooit gevolgen hebben voor de patiëntveiligheid. Ook Dianda Veldman van de NPCF geeft in een reactie aan dat de uitzending heeft laten zien dat het huidige financieringssysteem van de ziekenhuizen niet werkt. “Het geld voor de zorg moet de patiënt volgen. Het moet niet zo zijn dat de patiënt naar een ander ziekenhuis moet omdat in het eigen ziekenhuis het plafond van een behandeling is bereikt. Ziekenhuizen en verzekeraars moeten dat onderling regelen. De patiënt mag nooit een speelbal worden die heen en weer wordt geschoven omdat een plafond is bereikt.” OPCI zal deze uitzending aangrijpen om ook deze druk op de ziekenhuizen bespreekbaar te maken met de verschillende instanties, zoals Zorgverzekeraars Nederland en het Zorginstituut Nederland.

Wij kunnen ons voorstellen dat u naar aanleiding van het programma veel vragen heeft. Wij zullen u de komende tijd op de hoogte houden van de situatie rondom het UMCU. Heeft u specifieke vragen, dan kunt u ons die altijd mailen (info@opciweb.nl), dan nemen we ze mee in onze overleggen.

Meer weten?
U kunt de volledige uitzending van Zembla nog terugkijken via NPOGemist.nl.
Hier vindt u de persverklaring van het UMCU en veelgestelde vragen.

Deel dit bericht via : Share on FacebookTweet about this on Twitter